Ru’yetullah Nedir? Allah’ı görmek mümkün mü? Allah ahirette görülecek mi? Farklı mezheplere göre Allah’ı görmek mümkün olacak mı? Ahirette Allah gözle görülecek mi? Ru’yetullah ile ilgili tüm merak ettikleriniz.!

        Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla..

Yüzyıllardır İslam dünyasında ve İslam alimleri tarafından en çok tartışılan ve üzerinde en çok ihtilafa düşülen konulardan biride hiç şüphesiz Ru’yetullah yani, ahirette Allah Teâla’nın gözle görülüp görülmeyeceği konusu olmuştur. Esasen İslam aleminde üzerinde fikir birliğinin sağlanamadığı tek konuda bu değildir. İslam alimleri bir konu hakkında bir hükme varacakları zaman belirli kriterler kullanarak bir karara varırlar. Şüphesiz hakkında net bir ayet veya hadis bulunmayan konularda ilk başvurulan kaymak yine Kur ‘an ayetleri olmuştur. Yine Kur’an ayetlerinden yola çıkarak bir hüküm ortaya koymaya çalışmışlar, Kur’an-ı Kerim’de de konu hakkında net bir ayet yokda ikinci kaynak olarak Hadis-i şerifler bizlere yol gösterici olmuş ve konuya ışık tutmuştur. Ayetler ve hadis-i şerifler ışığında Allah’ın ahirette Müslümanlar olanlar tarafında görülebilmesi, iki farklı tez üzerinden tartışma konusu olmuştur. Birinci tezi savunanlar Allah Teâla’ nın hiç bir şekilde görünmesin mümkün olmadığını savunurken, ikinci tezi savunanlar ise, ahiret hayatında Allah’ın müslümanlar tarafında görüleceği ancak bu görmenin bizim bildiğimiz ve anladığımız manada görme değil, mahiyetini ve şeklini bizim bilmediğimiz bir şekilde olacağı tezini savunmuşlardır.

        Ru’yetullah Nedir?

” Allah Teâla’nın ahirette Müslümanlar tarafından görülebilmesi ” Ru’yetullah olarak ifade edilir. Bazı mezhepler konu hakkındaki ayet ve hadisleri dikkate alarak Allah’ın görülebileceğini savunmuşlardır ve bu mezhepler Ehl-i Sünnet olarak tabir ettiğimiz mezheplerdir. Ehl-i Sünnet mezheplerin dışında kalan mezhepler ise konuyu kendi inançları doğrultusunda ele alarak Allah’ın görülemeyeceği fikrini savunmuşlardır. Ancak Ehl-i Sünnet dairesinde olmamakla birlikte Allah’ın görüleceği fikrini savunan mezheplerde olmuştur.

Ru’yetullah meselesi esasen Kelam ilminin konusudur ve konu hakkında Kelam ve Tefsir alanında otorite dileyebileceğimiz İslam alimleri görüş bildirmiştir. Ru’yetullah konusu Ehl-i Sünnet  dairesindeki itikadî mezheplerle, Mûtezile gibi Ehl-i Sünnet’in dışında kalan diğer mezhepler arasında görüş ayrılıklarının en keskin olduğu konulardan biridir.

Ru’yetullah “Ru’yet” ve “Allah” kelimesinin bir araya gelmesi ile oluşturulmuş bir kavramdır. Hz.Peyhamber döneminde ve sonraki dönemlerde böyle bir tartışma olmamıştır. Ancak Hicri 241 yılında Cehm b. Safvan tarafından Allah’ın görülmeyeceği iddiası ileri sürülmüş, onun bu iddiası Hanbelî mezhebinin kurucusu Ahmet b. Hanbel tarafından ayet ve hadisler ışığında çürütülmüştür. Ru’yetullah Maturidiye, Eşariye gibi Ehl-i Sünnet mezhepleri haricinde Kerramiyye, Mücessime mezhepleri tarafından da Allah’ın görülebileceği tezi kabul görmüş, buna rağmen Mutezile,Şia, Zeydiyye, Cehmiyye gibi mezhepler Ru’yetullah’ı yani Allah’ın görülmesinin mümkün olmadığını savunmuşlardır. Ancak üzeride ihtilaf olmayan bir yer varsa o da Allah Teâla’nın bu dünyada bizim bildiğimiz ve anladığımız manada baş gözü ile görülmesinin mümkün olmadığıdır.

Esasen hem sünnî mezhepler hemde Mûtezile gibi Ehl-i Sünnet dışındaki itikadî mezhepler aynı ayetlerden yola çıkarak, ve aynı ayetleri delil göstererek Ru’yetullah’ı yani Allah’ın görülmesini savunmuş ya da inkar etmişlerdir. Bütün bu tartışma ve fikir ayrılıklarına neden olan ayetler Kıyamet 22-23, En’am 103, Yunus 26 ve Â’raf 143. ayetler çerçevesinde meydana gelmiştir. Her iki görüşünde aynı ayetlerden yola çıkarak farklı görüş bildirmelerinin sebebi ise ayetleri farklı şekillerde te’vil etmeleridir.

Ru’yetullah (Allah’ın Gözle Görülmesi) ile İlgili Ayet ve Hadisler

” Birtakım yüzler vardır ki, O gün Rab’lerine bakıp ışıl ışıl parlar.” (Kıyamet 22-23)

” Gözler onu idrak edemez ( göremez), ancak O gözleri idrak eder ( görür). O Latîf’tir ( herşeyi hakkıyla bilendir), Habîr’dir ( herşeyden haberdardır).” ( En’am 103)

” Güzel işler yapanlara( mü’minlere) ( yaptıklarına karşılık olarak) daha güzeli ve birde daha fazlası vardır. Onların yüzlerinde ne bir kara leke vardır, ne de (yüzlerini yere eğdirecek) zillet vardır. Onlar Cennet ashâbındandır (cennet ehlidir.) Ve orada ebedî kalıcıdırlar.” ( Yunus 26 )

” Musa belirlediğimiz vakitte Tûr’a gelince Rabbi onunla konuştu, Ey Rabbim! Bana kendini gösterde sana bakayım, dedi. Rabbi ona, beni kesin olarak göremezsin dedi. Ancak şu dağa bak, O yerinde durabilirse sende beni görebilirsin, dedi. Rabbi ( nuru ile ) dağa  tecelli etti ve dağ  paramparça halde yerle bir oldu. Musa baygın halde düştü ve kendine gelince, Rabbim seni bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim. Sana tevbe ediyorum ve ben inananların ilkiyim.” dedi. ( Â’raf 143 )

Maturîdî ve Eşariyye ekolleri kendi inanç ilkelerinden yola çıkarak Ru’yetullah ile ilgili ayet ve hadisleri değerlendirerek Ahiret hayatında Allah Teâla’nın görülebileceğini savunmuşlar, Mûtezile ekolü ise yine kendi inanç ilkeleri ile meseleyi ele almış, Ru’yetullah yani Allah Teâla’nın görülemeyeceğini, görülmesinin Tevhid ilkesine aykırı olduğunu savunmuşlardır. Konu hakkında nâzil olan ayetleri paylaştıktan sonra, rivayet yolu ile bizlere ulaşan hadis-i şeriflerden bazılarını sizlerle paylaşacağız. Paylaşacağımız bu hadis-i şerifler; Buhâri,Müslim, Ebu Davud, Tirmizî ve İbn Mâce’nin hadis külliyatında bulunmaktadır.

Ebu Hureyre’den rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber efendimiz (sav ) söyle buyurmuştur; Sahabeden bazıları, Ey Allah’ın Resulü! Kıyamet gününde Rabbimizi görecek miyiz? diye sordular. Peygamber efendimiz (sav )’de ; ” Önünde hiç bulut yokken güneşi görmek için birbirinize zarar ve sıkışıklık verir misiniz?” diye sordu.

Sahabeler; “Hayır, Zarar vermeyiz” dediler. Bunun üzerine Peygamber efendimiz; ” İşte kıyamet gününde O’nu (Allah Teâla’yı ) böyle göreceksiniz ” buyurmuştur.

Bir başka hadis-i şerifte ise, Bedr savaşının oldugu günlerde bir gece Peygamber efendimiz gökyüzüne bakarak şöyle buyurmuştur; ” Sizler şu ayı nasıl zahmetsizce görüyorsanız, Muhakkak ki Rabb’inizi de muhakkak öylece göreceksiniz.Bundan sonra güneşin doğuşundan ve batışından evvelki namazların hiçbirinden alıkonmamak  elinizden geliyorsa, onun için çalışın.” buyurmuştur.

Ru’yetullah yani Allah’ın kıyamet gününde Mü’minler’e görülmesi hususunda çok sayıda hadis-i şerifa bulunmaktadır. Ancak biz şimdilik bu kadarı  ile yetineceğiz.

Bu ayet ve hadisler ışığında Ehl-i Sünnet alimleri Allah’ın kıyamet gününde mü’minler tarafından görülebileceği, bunun hem naklen hemde aklen mümkün olabileceğini savunmuşlar, ancak bu görmenin cismanî bir görme mi yoksa daha farklı bir görmemi olacağı konusunda net ifade ortaya koymamışlardır. Bir çok hadis-i şerifte Peygamber efendimiz kıyamet gününde mü’minler tarafından görülebileceği bildirilmiştir.

Mûtezile ve ehl-i sünnet dışındaki bazı mezhepler ise, Allah’ın görülmesinin mümkün olmadığı, ancak bir cismin görülmesinin mümkün olduğu, Allah Teâla’nın cisim olmadığı gerçeğinden hareketle bunu Tevhid inancına ters düştüğünü savunmuşlardır.

Mûtezile ve Ru’yetullah’ı reddeden diğer mezheplere cevaben ehl-i sünnet alimleri, Allah’ın görülmesi için cisim olmasının şart olmadığı, nasıl ki aynaya baktığımız zaman kendimizi görürürüz ama görmüş olduğumuz şey kendimiz  cisim olmamakla birlikte, kendi görüntümüz ise Allah Teâla’yı da buna benzer bir görüşle görebiliriz, fikrini savunmuşlardır.

Muhakkak ki Allah, herşeyi Hakkıyla bilendir.!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here