Tilâvet secdesi nedir? Kur’an-ı Kerim’de kaç yerde secde ayeti var? Secde ayeti nedir? Secde ayetleri hangi sûrelerde geçiyor? Secde ayetinin hükmü nedir? Tilâvet secdesi nasıl yapılır? Secde ayetlerinin sebebi ve hikmeti nedir? Tilâvet secdesinin duası, Namazda secde ayeti okunursa tilâvet secdesi nasıl yapılır?

Müslümanlar olarak bizlere yol gösterici ve rehber olan Kur’an-ı Kerim’de bazı sürelerin içerisinde “secde ayeti” olarak isimlendirdiğimiz ayetler vardır ve Kur’an-ı Kerim’de toplam on dört yerde secde ayeti vardır. Hadis-i şeriflerden bizlere edilen rivayetlerde içerisinde secde ayeti olan ayetler okunduğunda Peygamber efendimiz (sav)’in secde ettiği bizlere bildirilmektedir. Bu ayetlerde Müslümanlar’a yani bizlere secde etmemiz emrolunmuştur ve bizimde secde etmemiz vacip’tir. Çünkü şeytana secde etmesi emrolunmuş, şeytan ise secde etmemiştir. Bu bakımdan secde ayetlerini işittiğimiz veya okuduğumuz zaman tilâvet secdesi yapmamız oldukça önemlidir ve üzerimize vacip’tir. Secde ayetlerinde ayrıca müşriklerin Allah Teâla’ya secde etmekten kaçındıkları vurgulandığı için Müslümanların müşriklere benzememeleri için secde etmeleri gerekmektedir. Secde ayetlerinin anlamları ve nüzul sebebine baktığımız zaman müslümanlar olarak bizlerin ayetlerdeki secde etme emrine rivayet etmemiz hem müşriklere benzememek hemde Allah Teâla’nın emrine itaat etmek açısından önemlidir.

Tilavet secdesi yapmakla yükümlü olmak için yani üzerimize vacip olması için Müslüman olmak ve okunan ayetin secde ayeti olduğunun bilincinde olmamız gerekir. Eğer kıraat esnasında veya dinlediğiniz esnada okunan ayetin secde ayeti olduğunun farkında değilseniz o zaman tilâvet secdesi yapmakla yükümlü olmazsınız. Bu konuda en çok sorulan ve merak edilen konulardan birisi de televizyon veya video dinlerken secde ayeti okunduğu zaman tilâvet secdesi yapmak gerekir mi, gerekmez mi? Eğer videodan veya televizyondan  Kur’an-ı Kerim dinlerken secde ayeti okunursa sizde onun secde ayeti olduğunun bilincindeyseniz, tilâvet secdesi yapmanız gerekir. Secde etmek bizlerin Allah Teâla’ya olan itaatimizin alametidir. Üzerinde durulması gereken ve en çok merak edilen bu konu hakkındaki sorulardan biri de, tilâvet edilmeksizin sadece gözle secde ayetine bakınca tilâvet secdesi’nin yapılmasının gerekip,gerekmediği hakkındadır. Sadece gözüyle secde ayetine bakan kişinin tilâvet secdesi yapması gerekmez çünkü gözle bakmak kıraat sayılmaz. Tilavet secdesi tek başına bir ibadet olmamakla birlikte, bizlerin Rabbimizin emrine itaat ettiğimizin işaretidir. Her secde ayeti için ayrı ayrı tilâvet secdesi yapılır. Eğer namaz esnasında secde ayeti okumuşsa kıraatın ardından secde ettiğimiz için ayrıca tilâvet secdesi yapmamız gerekmez.

Tilavet Secdesi Nasıl Yapılır?

Tilâvet secdesi yapılması için öncelikle o kişinin secde ayeti okumuş ya da işitmiş birisi olmalıdır. Tilavet secdesi yapacak kişinin öncelikle o kimsenin abdestli olması gerekir. Üzerimde ittifak olmamakla beraber ağırlıklı görüşe göre abdestsiz tilâvet secdesi yapılamaz. Abdest tilâvet secdesi için şarttır. Abdestsiz namaz olmayacağı gibi tilâvet secdeside olmaz. Tilavet secdesi tek başına bir ibadet değildir ancak, abdest şarttır. Aynı namazda olduğu gibi setr-i avret, necasetten taharet ve istikbal-i kıble şarttır. Yani tilâvet secdesi yapacak olan kişinin avret yerlerinin kapalı olması, vücudunda veya elbisesinde dinen necis yani pis sayılan idrar, kan gibi maddelerin bulaşmamış olması ve bu şartları yerine getirdikten sonra tilâvet secdesi için kıbleye doğru yönelmesi şarttır. Tilâvet secdesi yapmaya niyet edilir. Daha sonra ellerimizi kulak hizasına kaldırmadan “Allahûekber” diyerek tekbir alırız. Alınan bu tekbirle birlikte direk olarak secdeye gideriz. Secdede üç kez “Sübhâne Rabbiye’l Âlâ” deriz ve tekrar Allahûekber diyerek kıyama kalkarız. Secdeden kıyama doğrulurken “Ğufrâneke Rabbenâ ve İleyke’l masîr” deriz ve tilâvet secdesini tamamlamış oluruz. Aldığımız tekbirlerin hükmü sünnettir ve Secdede okuduğumuz Sübhâne Rabbiye’l Âlâ’nın hükmü ise müstehaptır.

Tilâvet secdesinde güzel ve uygun olanı, secde ayetini okuyunca veya dinleyince hemen o esnada yapmaktır. O esnada yapma imkanımız yoksa mümkün olan en kısa sürede yapılmasıdır. Ancak herhengi bir zamanda yapılabilir. Otobüste, uçakta veya araba ile yolculuk eden kimse o esnada secde yapma imkanı bulamıyor ise bunu îmâ olarakta yapabilir.

Cemaat olarak Tilâvet secdesi yapılabilir mi? Eğer camide veya başka bir yerde Kur-an okunurken secde ayeti okunmuş ise Kur-an okuyan kişi önde ve dinleyen kişilerde onun ardında olmak üzere cemaat halinde tilâvet secdesi yapılabilir. Bu esnada eğer o mekânda kadınlarda var ise, kadınların arka tarafta bulunmaları daha uygundur ancak, erkeklerle aynı hizada tilâvet secdesi yapmaları herhangi bir sorun yaratmaz. Bu sırada cemaat olarak tilâvet secdesi yapmak şart değildir. İsterlerse herkes ferdî olarak kendisi de secde yapabilir.

Namaz esnasında eğer içerisinde secde ayeti geçen bir ayet okunmuş ise ayrıca tilâvet secdesi yapmaya gerek yoktur. Bu konuda İslam alimleri farklı görüşler bildirmiştir. Ancak üzerinde en çok itibar edilen görüş ise namazda yaptığımız secdelerin tilâvet secdesi yerine geçeceğidir. Namaz ve tilâvet secdesi mana olarak zaten aynı amaca yönelik yapılmaktadır. Yani hem namaz hemde tilâvet secdesi zaten bizim Allah Teâla’ya karşı kulluğumuzu ve itaat ettiğimizin göstergesidir. Bu manada namazdaki secdelerimiz tilâvet secdesi yerine geçmektedir.

İçerisinde Secde Ayeti Geçen Ayet ve Sûreler

Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla..

Kur’an-ı Kerim’de toplam 14 yerde secde ayeti geçmektedir. Bu ayetler ve içerisinde bulundukları sûreler ise şunlardır;

Araf sûresi 206: ” Şüphesiz ki, Rabbi’nin katındakiler (melekler) ona ibadet etmekten kibirlenmezler. Yanlızca onu tesbih eder ve sadece ona secde ederler.”

Ra’d sûresi 15.ayet: ” Yerde ve göklerde her kim ve her ne varsa, isteseler de istemeseler de sabah akşam Allah’a secde ederler.”

Nahl sûresi 49.ayet ” Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler kibirlenmeden Allah’a secde ederler.”

İsrâ sûresi 107.ayet: ” De ki; Siz ona (Kur’an’a) ister inanın, ister inanmayın, Şüphesiz ki daha önce kendisine ilim verilenler, Kur’an okunduğu zaman hemen yüz üstü  secdeye kapanırlar.”

Meryem sûresi 58.ayet: ” İşte bunlar Allah’ın kendisine nimet verdiği Peygamberler’den,.Adem’in soyundan, Nuh ile beraber taşıdıklarımızdan, Ibrahim ve İsrail’in (Yakup) neslinden kendisini doğru yola ulaştırarak seçkin kıldığımız kişilerdendir. Kendilerine Allah’ın ayetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.”

Hac sûresi 18.ayet: ” Göklerde ve yerde olanlar,güneş, ay,yıldızlar, dağlar, ağaçlar, hayvanlar ve insanların birçoğu görmez misin ki Allah’a secde ediyor, birçoğunun üzerine ise azap hak olmuştur. Allah kimi alçaltırsa onu yüceltecek hiç kimse yoktur. Şübhesiz ki, Allah dilediğini yapar. “

Furkan sûresi 60.ayet: ” Onlara, “Rahman’a secde edin” denildiği zaman, “Rahman’da nedir? Senin bize emrettiğine secde mi edeceğiz” derler. Bu emir (davet) onların nefretini attırır. “

Neml sûresi 25.ayet: ” Göklerde ve yerde gizli olan,sizin gizlediğiniz ve aşikar ettiğiniz herşeyi bilen Allah’a secde etmesinler diye ( şeytan onlara amellerini güzel  gösterdi).”

Secde sûresi 15.ayet: ” Bizim ayetlerimize ancak O kimseler iman ederler ki, kendilerine öğüt verildiği zaman büyüklenip kibirlenmeden yüzleri üzerine secdeye kapanıp, Rablerini hamd ile tesbih ederler.”

Fussilet sûresi 37.ayet: ” Gece ve gündüz, Güneş ve Ay Allah’ın ayetlerindendir. Güneşe ve Aya secde etmeyin. Eğer gerçekten kulluk yapmak istiyorsanız onları yaratan Allah’a secde edin.”

Ra’d sûresi 24.ayet: ” Davud: Andolsun ki, senin koyununu kendi koyununa katmak isteyenler zulmetmiştir dedi. Doğrusu aralarında ortaklık bulunanların çoğu birbirlerine haksızlık etmiştir. Yanlız iman edip salih amel işleyenler müstesna.Ama onlarda ne kadar az. Davud kendisini imtihan ettiğimizi anladı ve Rabbinden mağfiret dileyip secdeye kapandı ve tevbe ederek Allah’a yöneldi.”

Necm sûresi 62.ayet: ” Haydi, Allah için secde edin ve O’na kulluk edin. “

İnşikak sûresi 21.ayet: ” Onlara Kur’an okunduğu zaman secde etmezler.”

Alak sûresi 19.ayet: ” Hayır, Sen sakın ona uyma, secde et ve Rabbine yaklaş.”

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here